Từ chọn đất, thời vụ, mật độ, đào hố bón lót đến chăm năm đầu — những thứ cần biết trước khi xuống giống, kể mộc theo kiểu người từng lấm tay vào đất.
Trồng tre khổng lồ không khó, nhưng làm sai vài bước đầu là cây còi cả năm, sốt ruột lắm. Việt gom lại đây mấy thứ căn bản, để người mới xuống giống lần đầu khỏi vấp mấy chỗ mình từng vấp.
Tre khổng lồ Mạnh Tông đá không kén đất — đồi, ruộng cạn, đất pha cát pha sét gì nó cũng chịu. Nhưng phát triển tốt nhất trên đất tơi xốp, thoát nước, tầng canh tác dày. Chỗ nào úng nước đọng lâu thì phải lên líp hoặc làm rãnh thoát, vì rễ tre ưa ẩm chứ không ưa ngập.
Thời vụ tốt nhất là đầu mùa mưa. Trồng lúc này cây bén rễ nhanh, tận dụng nước trời, giảm hẳn công tưới giai đoạn đầu. Miền Trung, miền Nam canh theo cơn mưa đầu mùa mà xuống giống là chuẩn. Trồng giữa mùa khô cũng được nhưng phải tưới cật lực, cực hơn nhiều.
Mật độ tham khảo khoảng 300 bụi trên một hecta — tức 1 ha cần chừng 300 bầu giống. Con số này cân bằng giữa số lượng bụi và không gian cho mỗi bụi phát triển thân lớn. Khoảng cách phổ biến là cây cách cây, hàng cách hàng chừng 5–6 mét.
Đừng ham trồng dày để "được nhiều bụi". Dày quá thì các bụi tranh nhau ánh sáng và dinh dưỡng, thân nhỏ lại, khó chăm khó thu. Thưa quá thì phí đất. Chi tiết mình nói kỹ trong bài mật độ và khoảng cách trồng tre.
Đào hố rộng hơn bầu giống, sâu vừa phải. Bón lót đáy hố bằng phân hữu cơ hoặc phân chuồng hoai. Đây là chỗ Việt luôn khuyên thêm một thứ: trộn biochar đã nạp dinh dưỡng vào hố.
Vì sao? Biochar giữ nước và giữ phân ngay tại vùng rễ non — cây mới trồng nhờ vậy đỡ sốc, đỡ khô, khỏe hơn thấy rõ, mà mình lại đỡ công tưới về sau. Nhớ là biochar phải ủ (nạp) trước, đừng bỏ than đói vào hố kẻo nó tranh ăn với cây con.
Năm đầu là năm quan trọng nhất, quyết định bụi tre sau này khỏe hay yếu.
Qua được năm đầu, bụi tre bắt đầu đâm măng khỏe, từ đó nhẹ công dần.
Cây bắt đầu cho thu sinh khối từ khoảng năm thứ 3, và sản lượng tăng mạnh từ năm thứ 4–5 trở đi khi bụi đã sung. Nguyên tắc thu là tỉa thân trưởng thành, chừa thân non và măng để bụi tiếp tục phát triển năm này qua năm khác.
Muốn xem bài toán kinh tế cụ thể — đầu tư bao nhiêu, bao giờ hoàn vốn — thì dùng công cụ dự toán theo hecta, kéo số ha và giá thu mua ra là thấy dòng tiền.
Hồi mình xuống lứa giống đầu tiên, hí hửng trồng xong đứng ngắm cả buổi chiều như ngắm con mới đẻ. Mưa lất phất. Tự nhiên thấy yên tâm lạ. Tre nó vậy đó — trồng xuống là gần như chắc sống, chỉ cần đừng bỏ bê năm đầu.
Tre khổng lồ cho thu sinh khối từ khoảng năm thứ 3, sản lượng tăng mạnh và ổn định từ năm 4–6 trở đi.
Mật độ tham khảo khoảng 300 bụi/ha, tức khoảng 300 bầu giống cho 1 ha, khoảng cách 5–6 m mỗi chiều.
Tốt nhất là đầu mùa mưa để cây tận dụng nước trời, bén rễ nhanh và giảm công tưới. Trồng mùa khô vẫn được nhưng phải tưới nhiều.