Từ một cây tre đến một mô hình khép kín, mỗi mắt xích nuôi mắt xích tiếp theo. Đây là cách VIETREGEN biến cây tre thành cả một hệ sinh lợi mà không thải rác.
Nhiều mô hình nông nghiệp chạy theo kiểu thẳng: lấy tài nguyên ra, sản xuất, rồi thải. Đất kiệt dần, rác đổ ra ngoài. VIETREGEN đi kiểu khác — kiểu vòng tròn. Việt kể cái vòng đó nó chạy ra sao.
Mô hình của VIETREGEN xoay quanh một vòng: trồng tre → thu sinh khối → sản xuất biochar → cải tạo đất → trồng tre tốt hơn → rồi lại quay vòng. Không có điểm đầu điểm cuối rạch ròi, mà là một chu trình tự nuôi.
Trồng tre lên, thu sinh khối để bán và làm nguyên liệu. Phần thân cành vụn không đạt chuẩn thì đem nung thành biochar. Biochar bón xuống cải tạo đất, giữ nước giữ phân, nuôi vi sinh. Đất tốt lên thì tre lứa sau khỏe hơn, cho sinh khối nhiều hơn. Cứ thế, mỗi vòng đất một khỏe hơn, cây một sung hơn.
Đây là tinh thần cốt lõi của kinh tế tuần hoàn. Trong mô hình này, gần như không có gì bị bỏ đi. Phần thân, cành, mắt tre dư khi khai thác — thứ mà cách làm thường sẽ đốt bỏ ngoài đồng cho khói mù trời — thì ở đây đều được tận dụng làm biochar hoặc vật liệu. Cái người ta gọi là "rác" trở thành nguyên liệu đầu vào cho mắt xích tiếp theo.
Không đốt bỏ nghĩa là không phát thải vô ích, không phí tài nguyên. Mọi thứ được đưa trở lại vòng. Nó vừa lợi về kinh tế (tận dụng hết), vừa lợi cho môi trường (không thải rác, không khói).
Cái đẹp của vòng tuần hoàn là nó không cho ra một giá trị, mà ba, trên cùng một mảnh đất và một công chăm:
Ba dòng này cộng dồn khiến bài toán kinh tế của mô hình tuần hoàn thường đẹp hơn nhiều so với chỉ nhìn mỗi khoản bán gỗ. Muốn thấy con số, xem bài toán kinh tế 1 ha.
Vì nó bền. Cách khai thác cạn kiệt cho tiền nhanh nhưng đất chết dần, tới lúc kiệt là hết. Còn vòng tuần hoàn thì càng làm nền càng vững — đất khỏe lên, cây tốt lên, thu nhiều hơn, môi trường tốt hơn. Nó hợp với cái tên VIETREGEN: phục hồi, tái tạo. Không phải khẩu hiệu, mà là cách vận hành.
Hôm ngồi vẽ cái vòng này ra giấy cho một anh nông dân xem, vẽ mũi tên vòng vòng, anh gật gù "à, kiểu lấy của nó trả lại cho nó". Đúng luôn. Mình không diễn đạt gọn được như vậy. Người làm đất lâu năm nói một câu là trúng.
Là mô hình khép kín: trồng tre → thu sinh khối → làm biochar → cải tạo đất → trồng tre tốt hơn, rồi quay vòng. Mỗi mắt xích nuôi mắt xích sau, tận dụng hết phụ phẩm, không thải rác.
Ba nguồn cộng dồn: sinh khối gỗ tre (được bao tiêu), giá trị đất được phục hồi (giảm chi phí, tăng năng suất) và tiềm năng tín chỉ carbon.
Vì phần thân, cành, mắt tre dư đều được tận dụng làm biochar hoặc vật liệu thay vì đốt bỏ, đưa trở lại vòng sản xuất — đúng tinh thần kinh tế tuần hoàn.